Projekt PFRON

Biofeedback

Biofeedback to nowa, skuteczna metoda terapeutyczna zwiększająca skuteczność funkcjonowania mózgu.

Jest to metoda klasyczna medycyny (wchodzi w spis międzynarodowych procedur medycznych), używaną szeroko jako metoda nieinwazyjna, bez skutków ubocznych.
Polega na nauczeniu mózgu samokontroli pracy za pomocą modyfikacji fal mózgowych.

Biofeedback jest formą neurorehabilitacji, łącząca w sobie elementy psycho - i neurofizjoterapii.
Przy użyciu zestawu komputerowego z dwoma monitorami, jest obrazowana i modulowana czynność bioelektryczna mózgu. Wykorzystuje się tutaj sprzężenie zwrotne między stanem psychicznym a czynnością neurofizjologiczną mózgu osoby biorącej udział w ćwiczeniach mózgu. (W zestawie do terapii Biofeedback może być wykorzystywany też laptop (zamiast jednostki centralnej), a także ważnym elementem jest drukarka).
Osoba poddawana terapii, spełniając ustalone kryteria ćwiczeń gry - ma wpływ na własny obraz fal mózgowych. Kiedy wzrasta aktywność mózgu w pożądanym paśmie częstotliwości fal mózgowych, trenujący otrzymuje nagrodę w postaci punktów (gra przebiega pomyślnie). Przy wzroście niepożądanych pasm, sukces w grze znika. W ten sposób mózg sam rozwija proces uczenia się nowych, bardziej odpowiednich częstotliwości fal mózgowych.
Biofeedback jest zatem techniką świadomego kontrolowania i sprzęgania funkcji fizjologicznych i psychicznych - zależnie od celu terapii.
Za pomocą odpowiedniej liczby treningów można w sposób zamierzony wzmacniać bądź osłabiać czynność. Prawidłowe zakresy częstotliwości fal mózgowych, które można wytrenować są określone na podstawie wiedzy naukowej w zależności od wieku, stanu świadomości i rodzaju wysiłku psychicznego trenowanego.
Metoda ta jest skuteczna w 80-95% przypadków, w zależności od stopnia złożoności problemu.
Stosując Biofeedback można polepszyć czynność bioelektryczną mózgu. Stwarza to duże możliwości w leczeniu zaburzeń neurologicznych, psychosomatycznych, psychiatrycznych.

Celem Biofeedback jest osiągnięcie takiego stanu mózgu, aby wytworzyć utrwalony odpowiedni wzorzec reagowania, czyli tak zoptymalizować pracę mózgu, by przy jednoczesnej relaksacji posiadać umiejętność pełnej koncentracji.
Biofeedback można stosować u dzieci powyżej trzech lat, czyli jeszcze przed osiągnięciem wieku szkolnego. Spektrum wskazań do treningu Biofeedback jest bardzo szerokie. Mogą z niego korzystać zarówno ludzie zdrowi, którzy chcą poprawić efektywność pracy mózgu, zmniejszyć poziom stresu, jak również osoby z rożnymi schorzeniami, chorobami narządowymi lub zaburzeniami psychosomatycznymi.
Terapia Biofeedback jest skuteczna w przypadkach:

  • problemów szkolnych (zwłaszcza typu dyslektycznego, dysgraficznego, dysortograficznego);
  • zaburzeń uwagi i koncentracji;
  • zaburzeń zachowania;
  • apatii;
  • zaburzeń snu;
  • stanów lękowych, depresji;
  • przewlekłych bólów głowy;
  • uzależnień;
  • zaburzeń odżywiania;
  • rehabilitacji po udarach, urazach.

Biofeedback jest szczególnie przydatny w neurologii, ponieważ zwiększa możliwość stabilizacji kory mózgowej, co jest bardzo istotne w leczeniu np. epilepsji.
Wskazania do stosowania Biofeedback - ludzie z zaburzeniami - wybrane jednostki chorobowe:

  • ADD;
  • ADHD;
  • autyzm;
  • agresja;
  • anoreksja;
  • bulimia;
  • nerwice, psychozy;
  • choroba Parkinsona;
  • stres;
  • uzależnienia;
  • zaburzenia snu, pamięci, mowy;
  • wiele innych.

Metody dobierane są indywidualnie, zgodnie z potrzebami i możliwościami poznawczymi każdego beneficjenta ostatecznego.
Beneficjent ostateczny powinien być w wieku 3 - 18 lat i posiadać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Kolejnym warunkiem jest fakt zamieszkiwania na terenie powiatu chojnickiego i człuchowskiego.
Niezbędnym warunkiem udziału w terapii Biofeedback jest posiadanie sprawności umożliwiającej uczestnictwo w tej terapii, tj. takiej, która umożliwi odpowiednią pracę fal mózgowych. Tutaj wybór beneficjentów będzie dokonany w oparciu o IPD, stąd ograniczono ilość beneficjentów ostatecznych do 10 dzieci z niepełnosprawnościami.
Beneficjent ostateczny musi przejść przez Zespół Diagnostyczno - Konsultacyjny, który określi konieczność przeprowadzania danej formy wsparcia u beneficjenta.

Biofeedback jest to metoda pozwalająca kontrolować procesy zachodzące w organizmie. Uczy panowania nad własnymi reakcjami, pomaga odpowiednio relaksować się, a tym samym radzić sobie nawet w najbardziej ekstremalnych warunkach.
Schemat działania:

  • komputer osobisty (laptop lub jednostka centralna z monitorami, drukarka, itp.);
  • dźwiękowa i wizualna informacja zwrotna;
  • zmiana częstotliwości fal mózgowych;
  • odbieranie danych o poziomie relaksu poprzez pomiar reakcji elektrodermalnej.

Każde uspokojenie powoduje zmianę w słyszalnym dźwięku. Zmienia się też akcja na ekranie (np. piłeczka coraz bardziej się do nas zbliża). Świadomie interpretujemy to jako dobra reakcję. Mózg odbierając te bodźce reaguje, odprężenie pogłębia się, co powoduje kolejne zmiany w dźwięku i obrazie, itd..
Dzięki technice Biofeedback mózg szybko ucz się co należy zrobić, by pojawiły się pożądane częstotliwości, a osłabiły złe. Następuje wewnętrzna regulacja.
Biofeedback narodził się w latach sześćdziesiątych XX wieku, w ośrodku szkoleniowym NASA. Był jednym z elementów szkolenia pilotów i astronautów. Miał na celu przygotować ich do trudnych zadań, które ich czekały. Przede wszystkim dzięki treningom mieli oni pozbyć się stresu lub go zminimalizować, aby poprawić jakość wykonywanych zadań i pozbyć się tremy.