Projekt PFRON

Program Attention Autism


Głównym celem zajęć Attention Autism to praca nad koncentracją uwagi i zaangażowaniem dziecka.
Dorosły, który towarzyszy w zajęciach nie ponagla dzieci do siedzenia czy patrzenia słowami - usiądź, popatrz, bo to nie zadziała.
Dziecko musi chcieć na nas patrzeć, dlatego zajęcia muszą być interesujące, kolorowe i przede wszystkim nieskomplikowane, żeby nasi podopieczni na poziomie 3 i 4 mogli powtórzyć zadanie, a dziecko chciało wziąć w nich udział.

Program Attention Autism składa się z 4 poziomów:
1. Wiaderko - zwrócenie uwagi,
2. Utrwalenie koncentracji uwagi-budowanie uwagi;
3. Gra grupowa-zmiana;
4. Zajęcia przy stoliku-przejście.

Poziom 1. Wiaderko -zwrócenie uwagi
Potrzebne będą:

  • wiaderko z zamykanym wieczkiem (może być pudełko, walizka, torba-coś, co można zamknąć i do czego można włożyć zabawki);
  • zabawki bądź przedmioty skupiające uwagę dziecka świecące, grające zabawki, nakręcane takie, które zwrócą uwagę dziecka (trzeba pomyśleć co dziecko lubi, bo można wykorzystać wszystko-muszelki wrzucać do metalowej miski, lampki świecące przykleić do wieczka wiaderka i jak będzie się wieczko podnosiło to będą świecić, można do tych lampek przykleić różne obrazki, litery, cyfry, latarki, itp.);
  • mała tabliczka do pisania lub kartka.

Na początku rysujemy na kartce wiaderko i piszemy wiaderko, następnie śpiewamy piosenkę "ja mam coś w moim wiaderku, w moim wiaderku, w moim wiaderku, ja mam coś w moim wiaderku, co ja tam mam".
Wyciągnąć zabawki po kolei, bawić się nimi, pamiętać o tym, że mają one zachęcać ucznia do spojrzenia, do zwrócenia uwagi. Jeśli dziecko będzie starało się zabrać zabawkę serdecznym, ale stanowczym głosem powiedzieć "to są pani zabawki". Na zakończenie przekreślić obrazek i powiedzieć "koniec wiaderka".
Podczas tego etapu dziecko uczy się zwracać uwagę na dorosłego, na zabawkę oraz uczy się też tego, że nie wszystko można w życiu mieć, nie wszystko można dostać.
Nie zrażać się, że np. niektórzy uczniowie, podopieczni będą chcieli zabawki, bo takie sytuacje mogą być, z pewnością w miarę prowadzenia systematycznie zajęć, jeśli nie będzie Pani dawać dziecku zabawki dziecko zrozumie "aha i tak nie dostanę tej zabawki, one są pani".
Gdy dziecko nauczy się już pewnych umiejętności i zasad, tzn. zwraca uwagę na zabawki, nie wyrywa, siedzi i czeka co nastąpi jest gotowe na przejście do poziomu 2.Przeważnie zajmuje to od 5-6 tygodni, ale może też i trwać krócej. Jeśli dzieci po 2 zajęciach są gotowe, to nie trzeba czekać, ale należy przejść do poziomu drugiego.

Poziom 2. Utrwalenie koncentracji uwagi-budowanie uwagi
Włącza już zabawy plastyczne i ruchowe, ale dziecko musi być na nie gotowe. Powinno siedzieć i czekać z zainteresowaniem co będzie dalej, co też Pani dla niego dziś wymyśliła. Tutaj pomocne są zajęcia typu sypanie mąki, soli, układanie wieży z kubeczków plastikowych i następnie rozwalenie wieży. Na kubeczki można przykleić obrazki (rozwój słownictwa), cyfry, wyrazy do czytania. Przydatna jest tu biała zasłona prysznicowa - nie martwimy się o bałagan.

Poziom 3. Gra grupowa - zmiana
Ten poziom wygląda podobnie jak poziom drugi, tylko tutaj uczniowie biorą udział. Najpierw terapeuta pokazuje co trzeba robić, następnie prosi nauczyciela wspomagającego (lub inną osobę dorosłą) o wykonanie tego samego, następnie każde dziecko po kolei. Do wzięcia udziału dzieci nie są zmuszane Najwyraźniej poziom stresu, strachu, a może niepewność nie pozwalają dziecku na wzięcie udziału, należy dać czas naszym podopiecznym.

Poziom 4.Zajęcia przy stoliku-przejście
Tu chodzi głównie o przejście z pracy w grupie (jeśli jest to praca w domu, to przejście z pracy z osobą wspomagającą) do pracy indywidualnej przy stoliku, a następnie powrót do grupy, żeby pochwalić każdego ucznia za włożoną pracę i wysiłek w wykonanie zadania. Oczywiście jak w każdym poprzednim poziomie, my jesteśmy modelem tego, co mamy przygotowane. Tak więc mamy pudełko z zadaniem dla siebie, pokazujemy przed grupą (dzieckiem) co trzeba wykonać. Następnie każde z uczniów dostaje swoje pudełko-zadanie podobne, ale trudność dostosowana do możliwości ucznia.

Poziomy uwagi u dziecka rozwijającego się prawidłowo według Cooper, Moodley, Reynell 1997:

Poziom 1-do 1 r.ż.
Ulotna uwaga-koncentracja uwagi dziecka jest chwilowa. Dziecko szybko rozprasza się. Jeśli dziecko jest czymkolwiek zainteresowane każde wydarzenie je rozprasza.

 

Poziom 2-od 1 do 2 r.ż.
Sztywna, nieelastyczna uwaga. Dziecko może się skoncentrować przez jakiś czas na konkretnej rzeczy, którą ono samo sobie wybierze. Dziecko nie lubi gdy ktoś przerywa mu zabawę, czynność oraz nie toleruje ingerencji dorosłego w zabawę.

Poziom 3-od 2 do 3 r.ż.
Jednokierunkowa uwaga. Dziecko jest bardziej elastyczne, może tolerować ingerencję dorosłego w zabawę. Dziecko jest zdolne do wykonywania tylko jednej czynności, do skupienia uwagi tylko na jednej zabawie.

Poziom 4-od 3 do 4 r.ż.
Dziecko dobrowolnie zaczyna kontrolować swoją uwagę. Uwaga jest ciągle jednokierunkowa, ale dziecko może przerwać zabawę i
skoncentrować się na czymś co je zaciekawi, a następnie wrócić do wykonywanej poprzednio czynności bez pomocy dorosłego.

Poziom 5-od 4 do 5r.ż.
Dwukierunkowa uwaga. Na tym poziomie dziecko może skoncentrować się na dwóch rzeczach jednocześnie. Koncentracja uwagi może być krótka, ale dziecko może współgrać w grupie. Dziecko jest gotowe na naukę w klasie.

Poziom 6-od 5 do 6 r.ż.
Zintegrowana i trwała uwaga. Dziecko może słuchać informacji, podczas gdy robi coś innego, a także jest rozpraszane przez inne dźwięki, wydarzenia. Praca w grupie przez dłuższy czas.