Projekt PFRON

Metoda Krakowska


W myśl tej metody należy dostarczyć dziecku tej wiedzy, która z powodu zaburzeń nie mogła być przez nie samodzielnie zdobyta. Podkreśla wymóg stymulacji rozwoju zdrowego dziecka i jednoczesnego korygowania zaburzeń
funkcjonalnych, wrodzonych, genetycznych i nabytych. Swoje założenia opiera na neurobiologicznej tezie, według której zdolność do powstawania nowych synaps nigdy się nie kończy i jest w pełni zależna od konkretnych doświadczeń dostarczanych jednostce. Dziecko uczy się zachowań i ról społecznych przede wszystkim językowo, biorąc czynny udział w interakcjach społecznych, jednak zanim będzie gotowe do przyswajania umiejętności i wiedzy o świecie w grupie rówieśniczej, musi współdziałać indywidualnie z osobą dorosłą.

Opanowanie umiejętności nazywania czynności, cech, rzeczy i osób wymaga zastosowania mechanizmu naśladowania rozwoju mowy dziecka, czyli: powtarzania, rozumienia i nazywania.

Terapeuta Metody Krakowskiej pracuje z podopiecznym nie tylko nad budowaniem jego kompetencji komunikacyjnej i językowej, ale też nad pozostałymi fulminacjami poznawczymi.

Terapia obejmuje następujące elementy:

  • terapię słuchową w oparciu o program "Słucham i uczę się mówić";
  • stymulację naśladowania mowy ze wsparciem Gestów Artykulacyjnych oraz Manualnego Torowania Głosek;
  • terapię funkcji wzrokowych;
  • Symultaniczno - Sekwencyjną Naukę Czytania;
  • budowanie kompetencji komunikacyjnej i językowej poprzez prowadzenie Dziennika Wydarzeń;
  • diagnozę dominacji stronnej, umożliwiającej wybór dominującej ręki;
  • stymulację zabawy;
  • stymulację funkcji lewej półkuli mózgu;
  • terapię zachowań społecznych;
  • stymulację funkcji motorycznych i manualnych;
  • stymulację przetwarzania bodźców smakowych, zapachowych i dotykowych;
  • stymulację pamięci;
  • ćwiczenia kategoryzacji;
  • ćwiczenia myślenia sytuacyjnego i przyczyno-skutkowego;
  • ćwiczenia myślenia przez analogię.

Stosowanie wszystkich wymienionych powyżej elementów terapii daje pełny sukces w osiągnięciu przez dziecko kolejnych etapów rozwoju wszystkich funkcji poznawczych.

Metoda Krakowska to terapia neurobiologiczna stymulująca wszystkie funkcje poznawcze dziecka. Podstawowym jej założeniem jest naśladowanie kolejnych etapów rozwoju dzieci zdrowych w celu ustalenia programu ćwiczeń dla dzieci z zaburzeniami genetycznymi i rozwojowymi.
Metoda Krakowska to całościowy symboliczny system zbudowany z zespołu elementów wzajemnie powiązanych w relację, który realizuje zadanie nadrzędne (budowanie systemu językowego) i działania stymulujące rozwój wszystkich funkcji poznawczych. Wczesna nauka czytania i kształtowanie systemu językowego to najistotniejsze techniki w całym systemie terapii prowadzonej Metodą Krakowską, bowiem we wszystkich siedemnastu elementach terapii to język stanowi bazę wyjściową, a każdy kolejny element wprowadzany jest zgodnie z sekwencją rozwojową oraz indywidualnymi możliwościami dziecka i jego rodziny.
Metoda Krakowska czerpie z badań eksperymentalnych, dotyczących kształtowania się reprezentacji poznawczych, a także z procesów uczenia się nowych zadań przez neurony.
Szczególnie polecana jest dzieciom: z zespołem Aspergera i Downa, z alalią, afazją dziecięcą, zagrożonym autyzmem, z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, z niezakończonym i opóźnionym rozwojem mowy, zagrożonych dysleksją, z porażeniem mózgowym.
Jednym z głównych elementów terapii według Metody Krakowskiej jest Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania, której towarzyszą ćwiczenia wszystkich funkcji poznawczych w następujących sferach: słuchowej, wzrokowej, funkcji lewej półkuli mózgu, systemu językowe, pamięci, motoryki małej i dużej, kategoryzacji i myślenia przyczynowo-skutkowego, zachowań społecznych, zabawy.
Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania to metoda czytania sylabami i jeden z elementów terapeutycznych Metody Krakowskiej.
Opiera się ona na wiedzy na temat funkcjonowania ludzkiego mózgu. Nazwa metody odnosi się wprost do organizacji funkcji językowych mózgu. Wykorzystuje zarówno mechanizmy symultaniczne, czyli globalne, całościowe, którymi zajmuje się prawa półkula, jak i sekwencyjne, za które odpowiada półkula lewa.
Odbywa się w trzech etapach, takich samych jak podczas nabywania systemu językowego przez dziecko-powtarzania, rozumienia oraz nazywania. W pierwszym etapie dziecko powtarza odczytywane przez dorosłego samogłoski/sylaby. W etapie rozumienia dorosły wypowiada samogłoskę lub sylabę, a dziecko wskazuje ją lub podaje. Etap nazywania polega na samodzielnym odczytywaniu pokazanych samogłosek lub sylab przez dziecko.
Metoda ta została opracowana tak, aby każde dziecko, którego poziom intelektualny mieści się w granicach normy lub z nieznacznym obniżeniem sprawności intelektualnej, mogło nauczyć się czytać.
Metoda ta przeznaczona jest dla wszystkich dzieci, ale najlepszy czas na naukę czytania to początek wieku przedszkolnego. Wczesna nauka czytania nie dotyczy jedynie dzieci zagrożonych dysleksją oraz z opóźnionym rozwojem mowy.
Charakterystyczny dla tej metody jest wielki druk oraz czcionka bezszeryfowa. Wielkie litery są bardziej zróżnicowane pod względem wizualnym niż litery małe. Proste litery ułatwiają skupianie się na znaczeniu czytanego tekstu a nie na jego wyglądzie.
Głównym założeniem metody jest nauka czytania sylabami. Podczas zajęć dzieci poznają sylaby, którym nadawane jest znaczenie, dzięki czemu ułatwione jest zapamiętywanie. Skuteczność techniki uwarunkowana jest stosowaniem je w całości, bez wprowadzania głoskowania, literowania i innych technik zapoznawania dziecka z pismem.
Metoda ta uwzględnia możliwości percepcyjne oraz etapy rozwoju mowy dzieci. Zapoznaje dziecko ze światem pisma według stopnia trudności artykułowanych głosek oraz różnicowania graficznych obrazów liter. Sugerowane ćwiczenia ogólnorozwojowe dobierane są odpowiednio do wieku dziecka oraz jego możliwości psychofizycznych. Skupiają się na doskonaleniu sprawności manualnej, analizie i syntezie wzrokowej oraz słuchowej, ćwiczeniach myślenia, pamięci symultanicznej i sekwencyjnej, koncentracji uwagi, obserwowania i kojarzenia pojęć oraz nabywaniu umiejętności logicznego myślenia.